PHEV, EREV czy BEV? Trzy napędy, które działają zupełnie inaczej
Otwierasz trzy oferty samochodów. Pierwszy ma oznaczenie BEV, drugi PHEV, a przy trzecim pojawia się coraz popularniejszy skrót EREV. Każdy korzysta z silnika elektrycznego. Każdy ma akumulator. Wszystkie można podłączyć do ładowarki. Mogłoby się więc wydawać, że różnica sprowadza się głównie do pojemności baterii i obecności wlewu paliwa.
W praktyce są to trzy odmienne odpowiedzi na to samo pytanie: jak połączyć płynną, cichą jazdę elektryczną z zasięgiem potrzebnym w codziennym użytkowaniu?
Różnica nie kończy się na danych technicznych. Wpływa na sposób planowania podróży, częstotliwość ładowania, zużycie paliwa, obsługę serwisową i to, co wydarzy się po rozładowaniu akumulatora. Dlatego przed porównaniem mocy, przyspieszenia i deklarowanego zasięgu warto najpierw ustalić jedną rzecz: co w danym samochodzie naprawdę napędza koła?
Najpierw uporządkujmy skróty
Współczesna motoryzacja stworzyła cały alfabet zelektryfikowanych napędów. MHEV, HEV, PHEV, EREV i BEV brzmią podobnie, ale nie opisują kolejnych wersji tej samej technologii.
MHEV, czyli miękka hybryda, wykorzystuje niewielki układ elektryczny wspierający silnik spalinowy. Może odzyskiwać energię podczas hamowania, zasilać wyposażenie i pomagać przy ruszaniu, ale zazwyczaj nie pozwala na normalną jazdę wyłącznie na prądzie. Nie ładuje się jej z gniazdka.
HEV to klasyczna pełna hybryda. Ma silnik spalinowy, silnik elektryczny i stosunkowo niewielki akumulator ładowany podczas jazdy przez odzyskiwanie energii oraz pracę jednostki spalinowej. W sprzyjających warunkach może pokonać krótki odcinek elektrycznie, ale kierowca nie podłącza jej do ładowarki.
PHEV, EREV i BEV idą o krok dalej. Każdy z tych układów może czerpać energię z zewnętrznego źródła, lecz wykorzystuje ją w inny sposób.
BEV – samochód elektryczny bez planu B w postaci silnika spalinowego
BEV, czyli Battery Electric Vehicle, jest pełnoprawnym samochodem elektrycznym. Nie ma silnika benzynowego ani diesla, zbiornika paliwa i klasycznego układu wydechowego. Energię przechowuje w akumulatorze trakcyjnym, a koła napędza jeden lub kilka silników elektrycznych.
Z punktu widzenia kierowcy układ jest prosty. Samochód ładujemy z domowego wallboxa, ładowarki AC albo szybkiej stacji DC, jeżeli dany model ją obsługuje. Podczas jazdy energia płynie z baterii do silnika, a przy zwalnianiu część wraca do akumulatora dzięki rekuperacji.
Brak jednostki spalinowej oznacza natychmiastową reakcję na pedał przyspieszenia, płynne oddawanie mocy i cichą pracę. Odpada też wiele elementów typowych dla obsługi silnika spalinowego, takich jak wymiana oleju silnikowego, świec czy filtrów paliwa. Nie znaczy to jednak, że samochód elektryczny jest bezobsługowy. Nadal ma układ hamulcowy, zawieszenie, klimatyzację, system chłodzenia podzespołów, opony oraz płyny i elementy napędu wymagające kontroli.
Najważniejsze ograniczenie BEV jest równie proste jak jego konstrukcja: po wyczerpaniu energii samochód musi zostać naładowany. Nie można w kilka minut uzupełnić jego zasięgu paliwem. Dlatego znaczenie mają nie tylko pojemność akumulatora i deklarowany zasięg, ale też moc ładowania, przebieg krzywej ładowania oraz dostęp do ładowarki w miejscach, w których auto najczęściej stoi.
W naszej ofercie przykładem napędu BEV jest CHERY X3 Plus, wykorzystujący dwa silniki elektryczne i napęd AWD. Drugim jest Leapmotor B01 – elektryczny sedan przeznaczony między innymi do intensywnej eksploatacji miejskiej i flotowej. Oba są samochodami elektrycznymi, ale odpowiadają na zupełnie inne potrzeby. Sam skrót BEV nie mówi jeszcze nic o klasie, charakterze ani przeznaczeniu auta.
PHEV – dwa źródła napędu w jednym samochodzie
PHEV oznacza Plug-in Hybrid Electric Vehicle, czyli hybrydę ładowaną z zewnętrznego źródła. Taki samochód ma akumulator trakcyjny, jeden lub kilka silników elektrycznych oraz silnik spalinowy. W zależności od konstrukcji i wybranego trybu koła mogą być napędzane elektrycznie, przez jednostkę spalinową albo przez oba układy jednocześnie.
To właśnie odróżnia PHEV od zwykłej hybrydy HEV. Akumulator jest większy i można uzupełniać w nim energię z gniazdka. Dzięki temu codzienny dojazd do pracy, zakupy czy przejazd przez miasto mogą odbywać się bez uruchamiania silnika spalinowego. Podczas dalszej podróży dołącza jednostka benzynowa, która pozwala kontynuować jazdę po wyczerpaniu zaplanowanej części energii elektrycznej.
Nowoczesne chińskie PHEV coraz mniej przypominają starsze hybrydy plug-in, których elektryczny zasięg wystarczał głównie na krótki przejazd przez miasto. Dobrym przykładem jest dostępny w naszej ofercie ZEEKR 9X Ultra Edition. Jego akumulator ma 70 kWh, czyli pojemność spotykaną również w wielu pełnych samochodach elektrycznych. Układ łączy silnik benzynowy 2.0 turbo z dwoma silnikami elektrycznymi i napędem na cztery koła.
Napęd PHEV występuje również w oferowanych przez nas modelach DENZA Z9 GT, Lynk & Co 900, Geely Galaxy M9, Jetour T2, ZEEKR 8X oraz BYD Tang. Poszczególne konstrukcje mogą jednak bardzo różnić się wielkością baterii, udziałem silnika spalinowego w napędzaniu kół i sposobem zarządzania energią. Skrót PHEV określa rodzinę rozwiązań, a nie jeden identyczny schemat techniczny.
Największą zaletą hybrydy plug-in jest elastyczność. W tygodniu może działać jak samochód elektryczny, a w długiej trasie uwalnia kierowcę od pełnej zależności od ładowarek. Warunkiem jest regularne ładowanie. Jeżeli PHEV przez większość czasu jeździ z pustym akumulatorem, nadal przewozi jego masę oraz cały dodatkowy układ elektryczny, ale nie wykorzystuje głównej zalety konstrukcji. Samochód będzie jechał, lecz sens zakupu hybrydy plug-in wyraźnie się wtedy zmniejsza.
EREV – koła napędza prąd, a benzyna produkuje energię
EREV oznacza Extended-Range Electric Vehicle, czyli samochód elektryczny o wydłużonym zasięgu. Spotyka się również skróty REEV albo określenie range extender. Nazewnictwo nie jest na całym świecie całkowicie jednolite, dlatego EREV bywa zaliczany do szerokiej grupy hybryd plug-in. Różnica w sposobie działania jest jednak bardzo istotna.
W typowym EREV koła napędza silnik elektryczny. Jednostka spalinowa nie służy do bezpośredniego przekazywania napędu na koła, lecz pracuje jako generator energii. Kiedy poziom naładowania akumulatora spada albo samochód potrzebuje dodatkowego źródła energii, silnik benzynowy uruchamia generator, który zasila układ elektryczny i pomaga utrzymać jazdę.
Można więc powiedzieć, że EREV porusza się jak samochód elektryczny, ale zabiera ze sobą własną elektrownię. Kierowca nadal otrzymuje płynną reakcję silnika elektrycznego, jednostopniową przekładnię i charakterystyczny brak klasycznych zmian biegów. Na krótszych trasach samochód może korzystać z energii naładowanej z sieci. Gdy podróż okazuje się dłuższa, generator przedłuża zasięg bez konieczności natychmiastowego szukania ładowarki.
Tak działa dostępny w naszej ofercie AVATR 11 MAX EREV. Koła napędza w nim silnik elektryczny, natomiast benzynowa jednostka 1.5 turbo pełni funkcję generatora. Akumulator o pojemności 39,05 kWh można ładować z zewnętrznego źródła. Podobną zasadę wykorzystuje sześciomiejscowy Leapmotor C16 EREV, w którym wolnossący silnik 1.5 również służy do wytwarzania energii.
EREV nie jest jednak samochodem bezemisyjnym w każdych warunkach i nie należy mylić go z BEV. Nadal ma silnik spalinowy, układ paliwowy oraz wydechowy. Wymaga tankowania i obsługi typowej dla jednostki benzynowej. Gdy generator pracuje długo pod dużym obciążeniem, zużycie paliwa i jego dźwięk również stają się częścią podróży. Technologia nie usuwa silnika spalinowego – zmienia jego zadanie.
BEV, PHEV i EREV – najważniejsze różnice
| Cecha | BEV | PHEV | EREV |
|---|---|---|---|
| Ładowanie z zewnętrznego źródła | Tak | Tak | Tak |
| Silnik spalinowy | Nie | Tak | Tak, jako generator zasięgu |
| Co napędza koła | Silnik lub silniki elektryczne | Silnik elektryczny, spalinowy albo oba, zależnie od konstrukcji | W typowym układzie silnik elektryczny |
| Co dzieje się po rozładowaniu baterii | Konieczne jest ładowanie | Samochód może kontynuować jazdę z udziałem silnika spalinowego | Generator wytwarza energię potrzebną do dalszej jazdy |
| Charakter jazdy | W pełni elektryczny | Zależny od trybu i aktualnego źródła napędu | Zbliżony do samochodu elektrycznego |
| Tankowanie paliwa | Nie | Tak | Tak |
| Obsługa silnika spalinowego | Nie | Tak | Tak |
| Najlepsze warunki użytkowania | Regularny dostęp do ładowania i przewidywalne trasy | Częste ładowanie na co dzień oraz okazjonalne długie podróże | Elektryczna jazda na co dzień i duży zasięg bez pełnej zależności od ładowarek |
Zasięg elektryczny i całkowity to dwie różne wartości
W przypadku BEV zasięg oznacza odległość możliwą do pokonania na energii zgromadzonej w akumulatorze. W PHEV i EREV pojawiają się natomiast co najmniej dwie wartości: zasięg elektryczny oraz zasięg całkowity.
Pierwszy określa, jak daleko samochód może przejechać, korzystając z energii naładowanej w baterii. Drugi uwzględnia również paliwo znajdujące się w zbiorniku. To dlatego przy EREV lub dużym PHEV można zobaczyć jednocześnie kilkaset kilometrów zasięgu elektrycznego i ponad tysiąc kilometrów zasięgu całkowitego. Nie oznacza to, że samochód pokona całą tę odległość bez uruchamiania silnika spalinowego.
Trzeba również zwracać uwagę na cykl pomiarowy. CLTC jest procedurą stosowaną na rynku chińskim, natomiast WLTP jest standardem wykorzystywanym w Europie. W materiałach technicznych można spotkać również oznaczenie WLTC, odnoszące się do cyklu jazdy będącego częścią procedury WLTP. Wyników uzyskanych w różnych cyklach nie powinno się porównywać bezpośrednio.
Deklarowany zasięg jest punktem odniesienia, a nie obietnicą wyniku w każdych warunkach. Temperatura, prędkość autostradowa, ogrzewanie lub klimatyzacja, styl jazdy, masa pasażerów i bagażu, rodzaj opon oraz ukształtowanie trasy wpływają na rzeczywiste zużycie energii. Z tego powodu warto porównywać samochody według tej samej procedury i analizować nie tylko zasięg, ale też pojemność baterii oraz szybkość ładowania.
Który napęd wybrać?
Nie istnieje jeden napęd najlepszy dla każdego kierowcy. Technologia powinna pasować do sposobu użytkowania samochodu, a nie odwrotnie.
BEV ma sens, gdy ładowanie jest częścią codziennej rutyny
Samochód elektryczny najlepiej wykorzystuje swoje możliwości, kiedy można ładować go w domu, w pracy albo w miejscu regularnego postoju. Dobrze pasuje do przewidywalnych dojazdów, jazdy miejskiej i kierowców, którzy akceptują planowanie ładowania podczas dłuższych tras. W zamian oferuje najprostszą konstrukcję spośród trzech porównywanych napędów i jazdę bez uruchamiania silnika spalinowego.
PHEV sprawdza się, gdy krótkie trasy przeplatają się z długimi
Hybryda plug-in może być dobrym rozwiązaniem dla osoby, która codziennie pokonuje dystans mieszczący się w elektrycznym zasięgu samochodu, ale regularnie wyjeżdża również w dalekie trasy. Kluczowa jest możliwość częstego ładowania. Bez niej PHEV nadal pozostaje sprawnym samochodem, lecz wozi dwa kompletne układy napędowe bez pełnego wykorzystania ich potencjału.
EREV odpowiada kierowcom, którzy chcą elektrycznego charakteru bez pełnej zależności od ładowarek
Range extender jest interesującym rozwiązaniem dla osób ceniących sposób jazdy samochodem elektrycznym, ale niechcących planować każdej dalekiej podróży wyłącznie wokół infrastruktury ładowania. Na co dzień można korzystać z energii z sieci, a podczas dłuższej trasy generator pozwala uzupełnić energię paliwem. Trzeba jednak zaakceptować obecność i obsługę jednostki spalinowej.
Jeżeli samochodu nie można regularnie ładować, warto ponownie policzyć sens wyboru PHEV lub EREV. Oba układy potrafią kontynuować jazdę na paliwie, ale zostały stworzone po to, aby znaczną część tras pokonywać przy wykorzystaniu energii zgromadzonej wcześniej w akumulatorze.
Co sprawdzić przed zakupem zelektryfikowanego samochodu?
Sam skrót rodzaju napędu jest dopiero początkiem porównania. Przed wyborem konkretnego samochodu warto odpowiedzieć na kilka praktycznych pytań:
-
ile kilometrów auto pokonuje w typowym dniu;
-
czy będzie można ładować je w domu, w pracy albo podczas regularnego postoju;
-
jaki jest zasięg elektryczny i według którego cyklu został podany;
-
jaka jest pojemność użytkowa akumulatora, a nie tylko jego pojemność nominalna;
-
jaką moc ładowania AC i DC obsługuje samochód;
-
jak układ zachowuje się po spadku poziomu naładowania baterii;
-
jakie jest zużycie paliwa podczas długiej jazdy z pracującym silnikiem spalinowym;
-
czy silnik spalinowy napędza koła, czy wyłącznie generuje energię;
-
jakie są warunki obsługi, gwarancji i serwisowania układu wysokonapięciowego.
Dopiero po zebraniu tych informacji moc systemowa, przyspieszenie i liczba ekranów we wnętrzu nabierają właściwego kontekstu.
Trzy napędy w jednej ofercie
Chiński rynek motoryzacyjny rozwija równolegle kilka koncepcji napędu. Producenci nie próbują zmusić każdego kierowcy do jednego rozwiązania. Zamiast tego oferują pełne samochody elektryczne, hybrydy plug-in z bardzo dużymi akumulatorami oraz modele EREV, które zachowują elektryczny charakter jazdy, ale wykorzystują silnik benzynowy do wydłużenia zasięgu.
Właśnie dlatego w naszej ofercie samochodów premium z Chin znajdują się wszystkie trzy rozwiązania. BEV reprezentują między innymi CHERY X3 Plus i Leapmotor B01. Wśród PHEV dostępne są modele takie jak ZEEKR 9X, DENZA Z9 GT, Lynk & Co 900 czy Geely Galaxy M9. Z kolei AVATR 11 i Leapmotor C16 pokazują, jak działa koncepcja EREV.
Każdy oferowany samochód jest konkretnym, zweryfikowanym egzemplarzem z opisanym układem napędowym, pojemnością akumulatora, rodzajem ładowania i raportem stanu technicznego. Dzięki temu wybór nie musi opierać się wyłącznie na skrócie umieszczonym w nazwie wersji.
Najczęstsze pytania o PHEV, EREV i BEV
Czym EREV różni się od PHEV?
PHEV może wykorzystywać silnik elektryczny, spalinowy albo oba źródła do napędzania kół, zależnie od konstrukcji. W typowym EREV koła napędza silnik elektryczny, a jednostka spalinowa służy przede wszystkim jako generator energii. EREV bywa formalnie zaliczany do szerokiej grupy hybryd plug-in, ale jego sposób działania i odczucia z jazdy są bliższe samochodowi elektrycznemu.
Czy samochód EREV trzeba ładować?
EREV może kontynuować jazdę dzięki generatorowi spalinowemu, ale regularne ładowanie pozwala wykorzystywać jego największą zaletę – codzienne poruszanie się na energii pobranej z sieci. Użytkowanie bez ładowania jest możliwe, lecz zwiększa udział paliwa w eksploatacji.
Czy PHEV pojedzie z rozładowanym akumulatorem?
Tak. Układ pozostawia rezerwę energii potrzebną do pracy napędu hybrydowego, a silnik spalinowy pozwala kontynuować jazdę. Nie oznacza to jednak, że regularna jazda bez ładowania jest optymalnym sposobem użytkowania PHEV.
Czy BEV ma jakikolwiek silnik spalinowy?
Nie. BEV jest samochodem w pełni elektrycznym. Koła napędzają silniki elektryczne, a cała energia potrzebna do jazdy pochodzi z akumulatora trakcyjnego ładowanego z zewnętrznego źródła i przez rekuperację.
Który napęd jest najlepszy na długie trasy?
PHEV i EREV pozwalają szybko uzupełnić zasięg przez tankowanie, dlatego wymagają mniej planowania infrastruktury ładowania. BEV również może sprawnie pokonywać dalekie trasy, jeżeli oferuje duży zasięg, szybkie ładowanie i porusza się po trasach z odpowiednią siecią stacji. Najlepszy wybór zależy więc od konkretnego modelu i sposobu podróżowania, a nie wyłącznie od rodzaju napędu.
Czy większy akumulator zawsze oznacza lepszy samochód?
Nie. Większa bateria może zapewnić dłuższy zasięg, ale zwiększa też masę i nie mówi nic o zużyciu energii ani szybkości ładowania. Liczą się również efektywność układu, aerodynamika, zarządzanie temperaturą, moc ładowania i rzeczywisty sposób użytkowania auta.
Najpierw wybierz sposób użytkowania, później rodzaj napędu
BEV jest najczystszą formą napędu elektrycznego: akumulator zasila silnik, a po wyczerpaniu energii potrzebna jest ładowarka. PHEV łączy dwa źródła napędu i pozwala przechodzić między jazdą elektryczną a spalinową. EREV zachowuje silnik elektryczny jako główne źródło napędu kół, a jednostce benzynowej powierza rolę generatora zasięgu.
Żaden z tych skrótów nie jest automatycznie lepszy od pozostałych. Kierowca mający własny wallbox i pokonujący przewidywalne trasy może najlepiej wykorzystać BEV. Osoba łącząca codzienne dojazdy z częstymi wyjazdami może docenić PHEV. EREV trafi natomiast do kogoś, kto oczekuje elektrycznej charakterystyki jazdy, ale chce zachować możliwość szybkiego uzupełnienia zasięgu paliwem.
Najlepszy napęd nie jest tym najbardziej skomplikowanym ani najnowszym. Jest nim ten, którego zalety wykorzystujemy niemal codziennie, a ograniczenia pojawiają się możliwie rzadko.
Sprawdź dostępne samochody premium z napędami BEV, PHEV i EREV i porównaj konkretne konfiguracje, zasięgi oraz raporty techniczne oferowanych egzemplarzy.